Welke graanvrije brok is veilig om te voeren?

Datum: 23 oktober, 2018
Laatst bijgewerkt: 23 oktober, 2018

Is mijn merk nog wel veilig om te voeren? Op welke merken krijgt mijn hond geen taurinetekort? Deze vragen krijg ik veel, na de het artikel over de waarschuwing dat er mogelijk een link is tussen graanvrije brokken en taurinetekort en/of de hartaandoening DCM. Ik zou hier graag met zekerheid antwoord op geven, maar helaas is er nog heel erg veel niet duidelijk. Het onderzoek vanuit de FDA loopt nog en het zal nog wel een tijdje duren voordat ze met meer zekerheid kunnen zeggen of er werkelijk een relatie is en welke factoren in de voeding een risico zijn. Ik kan dus alleen speculeren.

Samenvatting en tips

Uit een Amerikaanse database blijkt dat

  • de graanvrije brokken van Acana vaak problemen geven
  • Op Orijen nog geen honden met DCM zijn gevonden, maar wel met taurinetekort
  • Op Taste of the Wild sommigen honden DCM ontwikkelen (4 van de 42 = 10%)
  • De grote commerciële merken (Royal Canin e.d.) geen DCM en bijna geen taurinetekort veroorzaken
  • Het merk Farmina geen problemen geeft
  • Rauwe vleesvoeding geen DCM veroorzaakt, maar dat honden wel taurinetekort kunnen krijgen op rauwe voeding

Hoe je zelf het risico kunt inschatten op een merk

  • Omdat er nog veel onduidelijk is zijn er geen criteria met zekerheid te geven
  • Het lijkt er op dat brokken met veel peulvruchten een groter risico op DCM geven
  • Je kunt deze brokken herkennen doordat er bijvoorbeeld erwten, kikkererwten of linzen in de samenstelling staat en het eiwitgehalte niet heel hoog is (bijvoorbeeld lager dan 35%)
  • Of aardappel en zoete aardappel meer problemen geven dan peulvruchten is lastig te zeggen, maar de FDA geeft aan dat ook dit risico-ingrediënten zijn
  • Ik vermoed dat lam een groter risico geeft, om redenen die ik hier uitlegde

En, welke graanvrije brokken kun je nu veilig voeren?
Dat weet ik niet, daarvoor is te weinig bekend. Het lijkt er in ieder geval op dat de graanvrije brokken van Acana een groter risico zijn. En dat bij het voeren van (deels) rauwe vleesvoeding het risico op DCM kleiner is.

Database met interessante gegevens

In Amerika is een database opgezet waarin mensen  gegevens invoeren over de taurine-waardes, de diagnose DCM en de voeding van hun hond(en). Het zijn vooral Golden Retrievers die ingevoerd worden, omdat hier het probleem het meest en het langst bekend is. Omdat het een Amerikaans initiatief is, staan er alleen brokken in de in Amerika gevoerd worden en helaas maar een paar merken die dezelfde brokken in Europa verkopen. Toch kunnen we hier wat interessante gegevens uithalen. Best veel Golden Retrievers, maar ook andere rassen bleken DCM te hebben en erg veel honden blijken verlaagde taurinewaardes te hebben.

Percentage
Totaal aantal unieke invoeren (exclusief retests) 862 nvt
Honden met DCM (mild-severe) 71 8,2%
Honden met taurinetekort 28 3,3%
Honden met verlaagde taurinewaardes 382 44,3%
Honden met DCM zonder taurinetekort 10 1,2%

Hoe de gegevens te interpreteren

  • Met (n=) geef ik aan om hoeveel honden het gaat. Hoe hoger het aantal, hoe betrouwbaarder de percentages zijn.
  • DCM: dilated cardiomypathy, de hartaandoening waar de FDA graanvrije brokken aan heeft gelinkt en die kan ontstaan door een taurinetekort. In de overzichtjes heb ik alle gevallen van DCM bijelkaar opgeteld, zowel de milde als de ernstige gevallen.
  • Taurinetekort: als de waardes van de hoeveelheid taurine in “whole blood” onder de 200nmol/mL zijn. Voor een Golden Retriever is dit een taurinetekort. Voor de meeste andere rassen geldt dat een waarde onder de 160 nmol/mL pas een taurinetekort is. Daar is in deze database geen rekening mee gehouden, omdat het overgrote deel van de ingevoerde honden Golden Retrievers zijn, maar ik heb daar bij het tellen wel rekening mee gehouden. Voor andere rassen dan Golden Retrievers en Golden Retriever-kruisingen heb ik de grens van 160 nmol/mL aangehouden.
  • Verlaagde taurinewaarde: als de waardes in whole blood bij Golden Retrievers (en kruisingen daarmee) tussen de 250 nmol/mL en 200 nmol/mL zijn voor andere rassen tussen de 200 nmol/mL en de 160 nmol/mL zijn. Of een verlaagde problemen geeft zal per hond verschillen.
  • Bij het tellen van de problemen op de merken heb ik alleen de honden meegenomen die maar 1 merk aten.
  • Dit is geen wetenschappelijk onderzoek en de gegevens zijn niet statistisch betrouwbaar. Ik kan een telfoutje gemaakt hebben en een invoer kan onjuist ingevoerd zijn.
  • Hoe minder gegevens er zijn van een brok, hoe minder betrouwbaar de percentages. De percentages heb ik er alleen bijgezet als referentie, en zijn dus in de meeste gevallen niet statistisch betrouwbaar.
  • Niet alle honden zijn op DCM getest. Er kunnen dus meer honden DCM hebben dan in het bestand is aangegeven. Dit geldt dus ook voor de gegevens verderop in het artikel.
  • De gegevens in de database worden elke dag aangevuld. Dit artikel is gebaseerd op de gegevens zoals die in de database stonden op 21 oktober 2018.
Acana

Op het merk Acana zijn heel erg veel gevallen met DCM en/of lage taurinewaardes. Acana heeft voornamelijk graanvrije brokken, en bevat niet heel veel vlees. De Amerikaanse Acana-brokken worden niet in Europa verkocht, maar de Amerikaanse varianten lijken wel erg op de Canadese die wel in Europa worden verkocht. Wat opvalt als we naar de databasegegevens kijken, zijn het vooral de Singles-varianten die gevoerd worden en die problemen geven. Kennelijk worden de Classic-varianten niet veel gevoerd, deze zijn niet in de database terug te vinden. Dat is jammer, want dit is de lijn die haver bevat en dus niet graanvrij is. Ik had ook hier graag gegevens van gezien, want nu hebben we geen enkel aanknopingspunt om in te schatten of het aan de peulvruchten ligt in Acana, of iets anders waardoor ook de Classic-varianten een risico zijn.

Variant DCM Taurinetekort Verlaagde taurinewaarde
Alle graanvrije varianten (n=68) 32%
(n=22)
32% (n=29) 18% (n=12)
Singles Pork & Squash (n=17) 59% (n=10) 53% (n=9) 41% (n=7)
Singles Lamb & Apple (n=13) 31% (n=4) 95% (n=11) 9% (n=1)
Heritage Free run chicken (n=4) 0% 25% (n=1) 0%
Grasslands (n=4 ) 25% (n=1) 50% (n=2) 0%
Orijen

Op Orijen zijn gelukkig minder problemen gevonden tot nu toe. Net als voor Acana geldt dat de Amerikaanse Orijen-varianten niet in Europa worden verkocht, maar de Canadese/Europese varianten lijken wel erg op de Amerikaanse. Zoals je hieronder kunt zien zijn er geen honden gedocumenteerd die DCM hebben ontwikkeld (en zijn getest hierop) die alleen Orijen aten.

Variant DCM Taurinetekort Verlaagde taurinewaarde
Alle (n=23) 0% 8,7% (n=2) 17% (n=4)
Original (n=6) 0% 0% 17% (n=1)
Tundra (n=2) 0% 0% 50% (n=1)
Taste of the Wild

Taste of the Wild is een van de weinig merken die dezelfde voedingen verkoopt in Europa als in Amerika. Omdat ze veel verschillende varianten hebben, is er weinig te zeggen over welke varianten wel of niet geschikt zijn. Maar als we naar het merk in zijn geheel kijken, zijn er wel honden die hier DCM op hebben ontwikkeld.

Variant DCM Taurinetekort Verlaagde taurinewaarde
Alle (n=42) 10% (n=4) 17%(n=7) 23% (n=10)
Sierra Mountain (n=5) 0% 20% (n=1) 60% (n=3)
High Prairie (n=7) 0 14% (n=1) 28% (n=2)
De grote commerciële merken

Je zou verwachten dat de grote commerciele merken geen problemen geven, aangezien deze merken graan gebruiken in bijna al hun varianten. En dit klopt deels, er waren geen honden die Royal Canin en Eukanuba aten, met DCM of een taurinetekort. Voor Purina geldt dit niet, daar was wel een hond met taurinetekort. De voedingen van deze merken die we in Europa hebben, worden in een andere fabriek gemaakt dan die in Amerika, maar zullen in grote lijnen dezelfde samenstelling hebben.

Merk DCM Taurinetekort Verlaagde taurinewaarde
Royal Canin (n=35) 0% 0% 6% (n=2)
Purina (n=38) 0% 3% (n=1) 45% (n=7)
Eukanuba (n=5) 0% 0% 0%
Science Diet Hills (n=8) 0% 13% (n=1) 25% (n=2)
Earthborn

Het merk Earthborn is ook in Nederland en België verkrijgbaar, maar relatief veel honden hebben een taurinetekort en DCM ontwikkeld op deze brokken.

Merk DCM Taurinetekort Verlaagde taurinewaarde
Earthborn (n=31) 10% (n=3) 6% (n=2) 26% (n=8)
Rauwe vleesvoeding

Als je het risico op taurinetekort wilt voorkomen is vaak het advies om rauwe vleesvoeding te gaan voeren, ook ik adviseer dat. In rauwe vleesvoeding zit genoeg van de bouwstoffen voor honden om taurine aan te maken en meestal zit er in het vlees ook genoeg taurine. En in vlees zitten geen stoffen die de taurine-cyclus verstoren. Van de 86 honden die ik heb gevonden in de datase, die deels of alleen maar rauwe vleesvoeding kregen, was er bij geen van de honden DCM geconstateerd. Maar wel waren er honden met taurinetekort. Opvallend genoeg hadden meer honden taurinetekort op een 100% rauw dieet. Vaak was dit een kvv. Ik weet niet of hier ook erwten inzaten.

Wat kregen de honden DCM Taurinetekort Verlaagde taurinewaarde
Deels of 100% rauwe vleesvoeding (n=86) 0 12% (n=10) 26% (n=22)
Alleen rauwe vleesvoeding (n=44) 0% 18% (n=8) 31% (n=14)
Deels rauwe vleesvoeding (n=42) 0 4,7% (n=2) 19% (n=8)
De verrassing: Farmina

Het merk Farmina komt er heel goed uit. Van de 19 honden die Farmina eten, hadden er 0 verlaagde taurinewaardes of DCM. Naar aanleiding van deze uitkomst, zijn er meer mensen Farmina gaan voeren, dus wellicht komen er meer resultaten van binnen de komende maanden. Echter is een uitslag naar mijn idee pas echt relevant na een jaar dezelfde voeding voeren. Farmina is een Italiaans merk dat er qua samenstelling goed uitziet, het bevat prima ingrediënten en een mooi vleesgehalte. De variant die het vaakst gevoerd werd was Farmina N&D Ancestral Grain Pomogranate. De hoofdingrediënten zijn verse en gedroogde kip en haring, spelt en haver. Als je hond een taurinetekort heeft, of je hier bang voor bent, kun je er dus prima voor kiezen om dit merk te gaan voeren. Ik ben nog aan het uitzoeken waar Farmina en specifiek Farmina N&D Ancestral Grain Pomogranate verkrijgbaar zijn in Nederland en België

Wat kun je zelf doen?

 

Zelf het risico inschatten
Los van de gegevens in de database is het erg moeilijk om het risico in te schatten op een brokkenmerk. Bij veel mensen, ook bij de mijne, is een van de eerste gedachtes: een brok waar taurine aan toegevoegd is zal dan wel veiliger zijn. Helaas blijkt dit niet zo te zijn. Taste of the Wild voegt taurine toe aan de voeding en ook daar zijn honden met DCM en/of een taurinetekort. De Amerikaanse merken Fromm en Zignature bevatten ook toegevoegde taurine, en op deze merken zijn ook problemen. Kennelijk ligt het niet aan de hoeveelheid taurine in de brok, maar zijn er factoren die de opname tegenhouden of de verwerking in het lichaam op een andere manier verstoren. Als er tenminste een relatie met de voeding te vinden is. Want ook op brokken met graan zijn er voedingsgerelateerde DCM-gevallen.

Wat te doen?
Als je langer dan zes maanden achter elkaar alleen een brok met veel peulvruchten of aardappel hebt gevoerd kun je voor de zekerheid de taurinewaardes laten checken. Zeker als je een Golden Retriever hebt lijkt dit me waardevol. Uit mijn berekende percentages lijkt het risico op DCM er in ieder geval in Amerika zeker te zijn, en DCM is een nare aandoening waarbij de schade beperkt blijft als je er vroeg bij bent.

Verder geldt nog steeds mijn aanbeveling om brokkenmerken en soorten voeding af te wisselen. Als peulvruchten en aardappelen echt de taurine-cyclus verstoren, dan zou het beter zijn om de rauwe vleesmaaltijd niet te mengen met de brokken en de maaltijden apart te voeren. Het lijkt er op dat brokken met veel peulvruchten of aardappelen een groter risico geven. Je kunt deze brokken herkennen doordat er bijvoorbeeld erwten, kikkererwten of linzen in de samenstelling staan en het eiwitgehalte niet heel hoog is (bijvoorbeeld lager dan 35%) en het vetgehalte laag is (bijvoorbeeld lager dan 15%). Of aardappel en zoete aardappel meer problemen geven dan peulvruchten is lastig te zeggen, maar de FDA geeft aan dat ook dit risico-ingrediënten zijn

Dus, welke graanvrije brok is veilig om te voeren?
Dat weet ik niet. Daarvoor moeten we weten of er werkelijk een verband is en welke factoren daarbij een rol spelen, en dat is onbekend. Zodra ik er meer over weet laat ik het weten. Wil je op de hoogte blijven? Schijf je dan in voor de nieuwsbrief. Wil je Voerwijzer ondersteunen, zodat ik gratis artikelen kan blijven schrijven, doneer dan gratis als je voer of supplementen bestelt.

* indicates required

35 Comments

  1. Harm

    Opmerkelijk dat de merken Royal Canin weinig en Eukanuba helemaal geen taurinetekort veroorzaken. Deze zitten toch vol met graan en bijna geen vlees. Dit vindt ik toch tegenstrijdig qua de “slechte” ervaringen welke je vaak over deze merken hoort en leest. Zelfs alleen KVV geeft procent gewijs nog meer problemen met taurinetekort terwijl dit niet rijmt met de onderzoeken en ons idee hierover. Zijn granen dan toch niet zo slecht als we denken? Qua DCM ontwikkeling dus niet. Kan ik nu het beste granen bij mijn KVV gaan bijvoeren om dit tekort en mogelijk DCM te voorkomen? Overigens goed verhaal weer Meike. Dank je.

    1. Voerwijzer Meike

      Dag Harm, het zijn niet de granen die een taurinetekort veroorzaken, in ieder geval is er theoretisch geen aanleiding toe om dat te vermoeden. Ik denk dat op een menu van kvv het risico op voedingsgerelateerde DCM erg klein is. Waar je rekening mee kunt houden is dat je het vleesvocht ook voert en het vlees zo vers mogelijk voert. Dan zit er meer taurine in. Maar voor honden zou dit niet uit hoeven maken, aangezien ze genoeg bouwstoffen van taurine binnenkrijgen op een niet al te vette rauwe vleesvoeding. Ik denk dat granen toevoegen dus niet nodig is. Als je onzeker bent kun je het prima doen, de meeste honden kunnen best een klein beetje granen goed verwerken. Dan zou bijvoorbeeld 5% van de maaltijd uit goed gekookte havermout, rijst of gierst (afgewisseld) kunnen bestaan. Maar ik denk dus niet dat dit nodig is.

    1. Voerwijzer Meike

      Er zijn veel Wolfsblut-varianten, met veel verschillende samenstelling. Daar is dus niks over te zeggen. Dat er taurine is toegevoegd, voorkomt het probleem niet. Dat blijkt wel uit de problemen die ook ontstaan op merken die taurine hebben toegevoegd

      1. Katrien Verhoeven

        Door dit alles te lezen weet ik het even niet meer. Ik geef acana grasslands. Maar die staat er wel tussen. De classics zijn dan misschien beter door de haver die erin zit? Ik weet niet meer wat nu het beste is hoor. Heb even carnilove gegeven maar daar zit dan weer vrij glutamaat in…
        Pff hoe moeilijk allemaal

        1. Katrien Verhoeven

          Ik ben nog eens op zoek gegaan en vond real nature brok. Wat vind je van de wild savannah? Ziet er goed uit alleen omega 3 te weinig denk ik maar zo is er altijd wel iets…
          Meel van wild varken (30%), lamsmeel (20%), aardappelen (gedroogd, 14%), vers eendenvlees (10%), kippenvet (10%), aardappelzetmeel (9%), appelen (3%), wortel (1%), spinazie (1%), erwten (1%), glucosaminesulfaat, mannan-oligosachariden, fructo-oligosachariden, Yucca schidigera, veenbessen (0,005%), rozemarijn (0,004%), vlozaad (0,002%), algen (0,0018%), tijm (0,0014%), pepermunt (0,0014%), paardenbloem (0,0012%), peterselie (0,001%

          Analytische bestanddelen

          Functie/effecten

           

           

          Eiwit

          Opbouw van spieren, organen, bindweefsel

          %

           37

          Vetgehalte

          Levering van energie, smaakdrager

          %

           16 

          Ruwe as

          Totaal van alle mineralen

          %

           6,8

          Ruwe celstof

          Voedingsvezels, vertering

          %

           3,8

          Vochtgehalte

          Vochtbalans

          %

           10

          Calcium

          Beendergestel en gebit

          %

           1,3

          Fosfor

          Beendergestel en gebit

          %

           1,0

           

          Toevoegingsmiddelen

           

           

           

          Nutritionele toevoegingsmiddelen per kg

           

           

           

          Vitamine A

          Ogen, huid, weerstand

          IE

           20.000

          Vitamine D3

          Calcium- en fosformetabolisme, skelet

          IE

           1.500 

          Koper (koperchelaat van aminozuren, gehydrateerd)

          Bloedvorming

          mg

           15

          IJzer (ijzer(II)sulfaat, monohydraat)

          Zuurstoftransport

          mg

           72 

          Jodium (kaliumjodide)

          Schildklierfunctie

          mg

           0,65 

          Mangaan (mangaan(II)oxide)

          Botgroei, stofwisseling

          mg

           35 

          Selenium (selenium in organische vorm van Saccharomyces cerevisiae CNCM I-3060, geïnactiveerde geseleniseerde gist)

          Celbescherming, antioxidatieve werking

          mg

           0,25 

          Zink (zinkchelaat van aminozuren, gehydrateerd)

          Gezonde huid en vacht

          mg

           80 

           

          Overige per kg

           

           

           

          Omega-3-vetzuren

          Gezonde huid en vacht

          %

           0,15

          Omega-6-vetzuren

          Gezonde huid en vacht

          %

           2,1

          DL-methionine

          Essentieel aminozuur/stofwisseling

          mg

           125 

          L-lysine

          Essentieel aminozuur/stofwisseling

          mg

           25 

           

          Metaboliseerbare energie

           

           

           

          kcal/100g

           

           

           385

          kJ/100g

           

           

           1.611

  2. Leeee

    Aangezien het niet over katten gaat. Welke brok kan Ik mijn Katten geven,wat is het beste? Nu krijgen ze RC, wilde overstappen op Hill ‘s , maar er werd geadviseerd door fokker om cat lovers gold te doen? Daarnaast kregen ze 1x per dag whiskas of Felix , maar overgestapt op animonde en carnibest. Hoe krijg Ik ze In optimale conditie? En welke brok is goed voor ze? Buiten elke dag verse kip en biefstuk?

  3. Wendy DB

    Ik ben zonet de Farmina brokken tegengekomen bij Pets-expert.nl, alle varianten.
    Lijkt me een interessante brok om eens verder te uit te pluizen, zeker omdat het opmerkelijk is dat op deze brok nagenoeg geen problemen opgedoken zijn dcm.

  4. Manon

    Ik kan nergens de brokken van farmina vinden die WEL granen bevatten (waarover Meike het heeft). Ze verkopen – ook bij Pets expert – alleen de varianten zonder graan (dus quinoa, pompoenpit, graainvrij) die dus allen wel peulvruchten en aardappel bevatten.
    Dit is wel heel erg jammer zeg.

      1. Katrien Verhoeven

        Pff dat bevat weer bietenpulp wat ook niet als positief wordt omschreven. Het houdt gifstoffen langer vast. Aan elke brok is iets vrees ik. Ik weet het niet meer wat nog goed of slecht is…

        1. Sanne

          Jep! De voer verzendt uit Duitsland. Als je €29 of meer bestelt, zullen ze gratis leveren. Het kost €7 als je minder dan €29 euro bestellen

          Excuses voor mijn slechte Nederlands. Ik ben nog steeds aan het leren 😀

  5. Ane

    De ingrediënten van Farmina Kitten lijken niet top, daar hydrolaat, gist mais
    Anifit komt vaak goed uit de bus, ik heb gister getelefoneerd met een vertegenwoordiger, wat vinden jullie van Anifit voor hond of kat, is voor alle leeftijden

  6. Pascale

    Hoe moet ik de brokken van Celtic Connection op deze punten beoordelen ? Ik heb een hondje met een snelle schildklieraandoening en hierdoor kunnen ook hartproblemen door veroorzaakt worden, en dat wil ik in dit geval voorkomen.

  7. S. Holman

    Ik voer hier kvv. Energique, bandit en nog wat wisselnde merken.
    1 hondje krijgt in de ochtend darf brokjes lam.
    De andere alleen de bovengenoemde kvv’s.
    Is het dan sowieso wijs om 1x per week vers hart bij te geven?
    Of beter gezegd kan dat kwaad?
    En wat kan dan evt veilig extra gegeven worden?

  8. Kristien Van Roy

    Hallo,

    Ik voer Acana Wild Coast Hondenvoer en wissel regelmatig af tussen de classics. Ik weet nu niet goed meer wat doen.
    Denk je dat de Acana Wild Coast een risico inhoud ?

  9. Angelique

    Ik heb veel gelezen op jouw pagina’s, Meike. Dank voor alles wat je uitzoekt!

    Ik zou graag graanvrije voeding gaan geven aan mijn nieuwe huisgenoot, een rottweiler van ± 5 jaar. Ze heeft uitgegroeide spondylose en is niet heel erg actief. Wellicht zou ze dus een brok met minder eiwit moeten krijgen, las ik.

    Ik kom door al jouw beoordelingen uit op Acana (ik zou dan voor Heritage gaan) maar door bovenstaande waarschuwingen weet ik het niet meer.

    Help! Kan iemand mij adviseren?

        1. Sanne

          Ik ben er blij mee. Mijn hondje vindt het lekker. Ze heeft ook goede, kleine poep en zachte vacht. Volgens mij is het van hoge kwaliteit.

          Het lijkt misschien raar, maar het voer ruikt ook lekker haha

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *