Taurinetekort door graanvrije brokken – mogelijke oorzaken

Datum: 27 september, 2018
Laatst bijgewerkt: 14 oktober, 2018

Zoals je hebt kunnen lezen in het eerdere nieuwsbericht, lijkt het er op dat brokken met veel peulvruchten, aardappel of zoete aardappel, bij honden de kans vergroot op het ontwikkelen van de hartaandoening dilated cardiomyopathy (DCM).(1) Als er werkelijk een oorzakelijk verband is, zou voor een deel van de honden een taurine-tekort een oorzaak kunnen zijn. Een deel van de honden die gerapporteerd waren bij de FDA had een taurine-tekort, en ook uit de observaties van veterinair cardioloog Dr Josh Stern (2) blijkt taurine een rol te spelen. Niet alle honden die DCM ontwikkelden zonder genetische predispositie hiervoor, hadden een taurinetekort, dus er zijn waarschijnlijk nog andere mechanismes die een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan carnitine, ook een belangrijke voedingsstof voor het hart.

Waardoor peulvruchten en aardappelen voor een taurine-tekort kunnnen zorgen.
De volgende voedingsgerelateerde factoren kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van een taurinetekort:

    • Te weinig bouwstoffen om taurine aan te maken in het lichaam in combinatie met weinig taurine in de voeding
    • Een verstoorde darmflora
    • Een verhoogde uitscheiding van galzuren

Taurinetekort door te weinig taurine-bouwstoffen
In vlees zit van nature taurine, alleen gaat het deels verloren bij verhitting en bewerking, wat bij brokken gebeurt. Het taurine-gehalte wordt nog lager als er veel plantaardige ingrediënten en weinig vlees in de brok zit. Nu is voor honden taurine geen essentiële voedingsstof, ze kunnen het namelijk zelf aanmaken. Hiervoor hebben ze wel de juiste bouwstoffen nodig, namelijk de aminozuren (onderdelen van eiwit) methionine en cystine.

Taurine-bouwstoffen in de koolhydraatbronnen
Het eiwit van peulvruchten en aardappel bevatten veel minder methionine en cystine dan granen. In de tabel hieronder wordt dat goed zichtbaar. Het zou geen probleem hoeven zijn als de brok veel eiwitten uit vlees bevat. Vlees bevat namelijk genoeg methionine en cystine om genoeg taurine aan te maken. Maar als de brokken niet zoveel vlees bevatten en het eiwit deels uit plantaardige ingrediënten gehaald wordt, is het belangrijk dat ook hier genoeg methionine en cystine in zit. Bij peulvruchten komt er nog eens bovenop dat ze voor een relatief groot deel uit eiwit bestaan. Sommige fabrikanten stoppen ook geïsoleerd erwteneiwit of aardappeleiwit in de brokken.

Methionine en cysteine per 100 gram eiwit(3)
Rauwe producten, op droge massa, in gram

Voedingsmiddel Methionine + Cysteïne
Witte rijst 4,47
Haver 4,26
Gerst 4,1
Maïs 3,76
Tarwe 3.65
Zoete aardappel 3,22
Aardappel 2,43
Linzen 2,16
Groene erwten 2

Lamsvlees en taurine-tekort
Een interessant gegeven is dat brokken op basis van lam ook sneller voor een taurinetekort zorgen. Uit onderzoek (4) blijkt dat de verteerbaarheid van cysteïne veel lager was in brokken met lam, vergeleken met brokken met kip. Een ander onderzoek (5) vergeleek de taurine-waardes van 132 gezonde honden op brokken met verschillende ingrediënten, en daaruit bleek dat de honden die brokken aten met lam en rijst als hoofdingrediënten, minder taurine in hun bloed hadden. De onderzoekers vermoeden dat dit te maken heeft met de lagere verteerbaarheid van cysteïne van lam, in combinatie met de zemelen uit de rijst. Uit eerder onderzoek op katten (6), bleek dat brokken met veel rijstzemelen voor lagere taurinewaardes zorgden.

Nu wordt er in de waarschuwende artikelen ook gewaarschuwd voor brokken met ongewone diersoorten. Er kwam ook een reactie op mijn nieuwsbericht over een Golden Retriever die DCM had gekregen op een brok met hert en rijst. Wie weet zijn er andere diersoorten dan lam waarbij het cysteïne (of het methionine) slecht verteerbaar is.

Taurinetekort door verstoorde darmflora
Ook kan een verstoorde darmflora zorgen voor een lagere taurine-status in het lichaam. Dit bleek uit onderzoek op katten (7), maar dit geldt waarschijnlijk ook voor honden.

Peulvruchten en aardappel zouden de darmflora kunnen verstoren door

      • Lectines en andere antinutriënten
      • De vezels
      • Slecht verteerbaar eiwit

Lectines en andere antinutriënten
Peulvruchten en aardappelen bevatten relatief hoge hoeveelheden lectines. Lectines zitten in planten als beschermingsmechanisme tegen andere planten en schimmels. Ze kunnen zich binden aan praktisch alle soorten cellen. Op Facebook verscheen een filmpje (8) waarin Dr Gundry vertelt dat lectines een relatie kunnen hebben met de hartproblemen bij honden. Ik heb hier geen goede ondersteunende informatie over kunnen vinden. Wel is het duidelijk dat een voeding met veel lectines, en dan met name agglutinine, kan bijdragen aan gezondheidsklachten. Onderzoek laat zien dat agglutinine een negatief effect kan hebben op de vertering, dat het schade kan veroorzaken aan organen, dat het een negatieve invloed kan hebben op de darmwand en dat het ontstekingsreacties in het lichaam veroorzaakt. (9, 10) Onderzoeker Pusztai uitte in 1998 al zijn zorgen over peulvruchten in diervoeding, om dieren vaak lang hetzelfde gevoerd krijgen.(11) Lectines kunnen goed tegen hitte en worden niet geïnactiveerd door enzymen, waardoor ze dus ook na verhitting en vertering nog problemen kunnen veroorzaken. (12)

Tarwe bevat ook veel lectines, en ook rogge, haver, maïs en rijst, in mindere mate. (10) Als lectines kunnen bijdragen aan DCM, dan zou ook voeding met veel graan deze problemen kunnen geven.

Peulvruchten en aardappelen bevatten naast lectines ook andere antinutriënten (zoals saponine,fytaat en oxalaat), die mogelijk het taurine-metabolisme kunnen verstoren. Bijvoorbeeld door zich te binden aan taurine, eiwitten of enzymen die zich binden bij het verteren van eiwitten.

Vezels die de darmflora en taurine-kringloop verstoren
Vezels kunnen heel goed zijn voor de darmflora, maar bepaalde vezels in hogere hoeveelheden kunnen de opname van taurine beperken. Hier liggen twee mechanismen aan ten grondslag

      • Bacteriële fermentatie
      • Hogere uitscheiding van galzuren

Om dit te begrijpen is het nodig te weten dat er een taurine-kringloop is in het lichaam. Deze werkt zo: taurine is onderdeel van het galzuur dat in de darmen wordt losgelaten om de vertering te helpen. Verderop in de darmen wordt het taurine weer opgenomen via de darmwand. Bepaalde darmbacteriën maken een enzym aan die taurogalzuur (onderdeel van galzuur dat taurine bevat) opsplitst en het taurine te vernietigt dat daarbij vrijkomt. (13) Zo kan de taurine-kringloop dus verstoord worden als er grote hoeveelheden van bepaalde darmbacteriën aanwezig zijn. En de aanwezigheid van deze darmbacteriën groeit als er veel voedsel voor hen is.

Daarnaast kan de taurine-kringloop ook verstoord worden doordat er meer gal dan gebruikelijk wordt uitgescheiden via de ontlasting. Dit kan veroorzaakt worden door bepaalde ingrediënten. Ingrediënten die de taurine-kringloop kunnen verstoren blijken bijvoorbeeld rijstzemelen (14) en bietenpulp (13) te kunnen zijn. Uit onderzoek bleken deze ingrediënten te zorgen voor hogere uitscheiding van galzuren. Bietenpulp en rijstzemelen hebben weinig te maken met graanvrije brokken, maar wat ik wilde laten zien is dat vezels een relatie kunnen hebben met taurine in het lichaam. Misschien verstoren de vezels uit peulvruchten en aardappel ook taurine-opname, aangezien deze veel oplosbare vezels kunnen bevatten (15), net als bietenpulp.

Meer taurine nodig door onverteerde eiwitten
Ook onverteerde eiwitten zijn voedsel voor de darmbacteriën die de taurine-kringloop verstoren. (16) Er komen onverteerde eiwitten in de darm eiwitten in de darm terecht, als de hond of kat meer (verhitte) eiwitten binnenkrijgt per maaltijd dan hij of zij kan verteren en/of als er slecht verteerbare eiwitten in de voeding zitten. Uit onderzoek (17) blijkt dat het eiwit (en het zetmeel) van brokken met veel erwten of linzen minder goed verteerd wordt dan brokken met maïs of rijst. Ik vermoed dat dit ook voor andere peulvruchten geldt, omdat deze dezelfde verterings-beperkende factoren hebben, zoals de hogere hoeveelheid oplosbare vezels en meer onverteerbare oligosaccharides.

Dus als er meer peulvruchten in de voeding zit, is het eiwit slechter verteerbaar en komt er meer onverteerde eiwit in de dikke darm terecht. Hier dient het als voeding voor bacteriën die taurogalzuur opsplitsen en zo de taurine-kringloop verstoren. Als de brok niet zoveel peulvruchten bevat, maar wel veel vlees, dan is het nog afhankelijk van de verteringscapaciteit van de hond en de verteerbaarheid van de eiwitten, hoeveel onverteerde eiwitten in de dikke darm terechtkomen. Maar ook in dat geval kan het de taurine-kringloop verstoren.(17)

Een brok kiezen met heel weinig eiwit is ook niet de oplossing, want dat kan een taurine tekort veroorzaken. Dit bleek uit onderzoek op honden die eiwit-arme brokken kregen of een controle-brok met een normale hoeveelheid eiwit. Alle honden die de eiwit-arme brokken kregen, hadden na twaalf weken een taurinetekort (13) De hoeveelheid eiwit, methionine en cysteine zat wel boven de aanbevolen minimum hoeveelheid.

De mogelijke link tussen endotoxines en DCM
Niet alle honden die voedingsgerelateerde DCM ontwikkelen, hebben ook een taurine-tekort. Wat kan bij hen de oorzaak zijn? Susan Thixton van Truthaboutpetfood.com suggereert dat endotoxines misschien wel de oorzaak zijn.(18) Endotoxines zijn delen van de celwanden van gram-negatieve bacteriën (zoals salmonella en E.Coli), die vrijkomen als de bacterie dood gaat. Endotoxinen zijn giftig voor het lichaam en kunnen luchtwegproblemen en griepachtige klachten geven bij langdurige blootstelling, of bij blootstelling van hoge hoeveelheden. Susan Thixton schrijft dat deze endotoxinen vrijkomen bij het koken of bewerken van dierlijke ingrediënten die gram-negatieve bacteriën bevatten en zo in de voeding terechtkomen. De hoeveelheid gram-negatieve bacteriën en dus de hoeveelheid endotoxinen nemen toe, als het vlees niet niet correct is bewaard. Bovendien neemt ook het taurinegehalte af als het vlees langer en/of niet koel genoeg bewaard is. (19) En hoe lang of hoe koel het vlees bewaard is, daar hebben we geen inzicht in.

De link met graanvrije brokken zou kunnen zijn dat de lectines uit aardappel en peulvruchten zorgen voor een grotere doorlaatbaarheid van de darm, waardoor de endotoxinen via de “lekkende” darmwand in het lichaam terecht kunnen komen. Ik zou dan ook problemen verwachten met tarwe, aangezien ook tarwe ook lectines bevat. En de meeste andere granen ook, in mindere mate waarschijnlijk. Verder zou het dan betekenen dat de brokken die DCM veroorzaken, vlees bevat met veel gram-negatieve bacteriën. Als het vlees correct is behandeld, zou het niet zoveel van deze bacteriën moeten bevatten.

Graanvrije brokken bij darmproblemen
Wat ook kan meespelen is dat honden soms graanvrije brokken krijgen omdat ze darmproblemen hebben. Om een overgevoeligheid voor granen uit te sluiten wordt dan gekozen voor graanvrije brokken. Bij katten werd ontdekt dat katten met dikke darmproblemen significant minder taurine in hun bloed hadden.(21) De onderzoekers vermoeden dat onder andere een verstoorde taurine-kringloop hierbij een rol speelt.
Slechtere ontlasting hoeft niet veroorzaakt te worden door problemen in de darmen. Ook een verslechterde pancreasfunctie kan een oorzaak zijn. En omdat de pancreas zo’n belangrijke rol heeft in het verteren van voeding, en daarmee ook hoeveel van de voeding opgenomen kan worden, kan dit leiden tot tekorten. Dr Jean Dodds noemt ook dat het de taurine-aanmaak kan beperken.(20)

Wat ik hiermee wil zeggen is dat de graanvrije brokken niet perse een oorzaak hoeft te zijn van taurinetekort, maar het kan ook een gevolg zijn van de darm- of pancreasproblemen van de hond.

En in de praktijk?
Voor welke honden is het risico groter? Hoe zit het met katten? En welke brokkenmerken geven een groter of juist kleiner risico? Dat ga ik in een volgend artikel bespreken. Wil je op de hoogte blijven van de nieuwe artikelen op Voerwijzer? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Bronnen en meer lezen

(1) “CVM Updates – FDA Investigating Potential Connection Between Diet and Cases of Canine Heart Disease.” U.S. Food and Drug Administration, Center for Biologics Evaluation and Research, 12 July 2018, www.fda.gov/AnimalVeterinary/NewsEvents/CVMUpdates/ucm613305.htm.
(2) Wood, Trina. “UC Davis Investigates Link Between Dog Diets and Deadly Heart Disease.” UC Davis School of Veterinary Medicine, 19 July 2018, www.vetmed.ucdavis.edu/news/uc-davis-investigates-link-between-dog-diets-and-deadly-heart-disease.
(3) Deze getallen zijn gebaseerd op de hoeveelheden eiwit, vocht, methionine en cysteine die de voedingsmiddelen bevatten volgens de USDA Food Composition Database, https://ndb.nal.usda.gov/ndb/
(4) Johnson, M. L., et al. “Effects of species raw material source, ash content, and processing temperature on amino acid digestibility of animal by-product meals by cecectomized roosters and ileally cannulated dogs.” Journal of Animal Science76.4 (1998): 1112-1122. https://pdfs.semanticscholar.org/c32f/f49278b7983df4f822595b20f611e705621c.pdf (pdf)
(5) Delaney, S.J., et. al. “Plasma and whole blood taurine in normal dogs of varying size fed commercially prepared food” J. Anim. Physiol. a. Anim. Nutr. 87 (2003), 236–244 2003 Blackwell Verlag, Berlin ISSN 0931–2439 https://pdfs.semanticscholar.org/ba5e/149c3c683fd8dbbe4309c662a442cbf46175.pdf (pdf)
(6) Stratton-Phelps, Meri, et al. “Dietary rice bran decreases plasma and whole-blood taurine in cats.” The Journal of nutrition 132.6 (2002): 1745S-1747S. https://academic.oup.com/jn/article/132/6/1745S/4687888 (expanded abstract)
(7) Kim, Seungwook W., and QÃœIHTON R. ROGERS AMDJAMES G. MORRIS. “Dietary Antibiotics Decrease Taurine Loss in Cats Fed a Canned Heat-Processed Diet1’2.” (1996).
(8) https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=10156521657422748&id=113688237747
(9) Li, Zhentian, et al. “Anti-nutritional effects of a moderate dose of soybean agglutinin in the rat.” Archives of Animal Nutrition 57.4 (2003): 267-277.
(10) De Punder, Karin, and Leo Pruimboom. “The dietary intake of wheat and other cereal grains and their role in inflammation.” Nutrients 5.3 (2013): 771-787. http://www.mdpi.com/2072-6643/5/3/771/htm
(11) Pusztai, Arpad. “Effects of lectin ingestion on animal growth and internal organs.” Lectin Methods and Protocols. Humana Press, 1998. 485-494.
(12) Pusztai, Arpad, and George Grant. “43. Assessment of Lectin Inactivation by Heat and Digestion.” (1998). http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21374488
(13) Ko, Kwang Suk, and Andrea J. Fascetti. “Dietary beet pulp decreases taurine status in dogs fed low protein diet.” Journal of animal science and technology 58.1 (2016): 29. https://janimscitechnol.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40781-016-0112-6
(14) Stratton-Phelps, Meri, et al. “Dietary rice bran decreases plasma and whole-blood taurine in cats.” The Journal of nutrition 132.6 (2002): 1745S-1747S. http://m.jn.nutrition.org/content/132/6/1745S.full
(15) Phillips-Donaldson, Debbie. “FDA Dog Food Warning Hasty, Too Focused on Ingredients.” PetfoodIndustry.com, 23 July 2018, www.petfoodindustry.com/blogs/7-adventures-in-pet-food/post/7361-fda-dog-food-warning-hasty-too-focused-on-ingredients
(16) Tôrres, Cristina L., et al. “Taurine status in normal dogs fed a commercial diet associated with taurine deficiency and dilated cardiomyopathy.” Journal of animal physiology and animal nutrition 87.9‐10 (2003): 359-372.
(17) Carciofi, Aulus Cavalieri, et al. “Effects of six carbohydrate sources on dog diet digestibility and post‐prandial glucose and insulin response.” Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition 92.3 (2008): 326-336.
(18) Thixton, Susan. “Investigating the Grain Free Link to Heart Disease with Blinders On.” Truth about Pet Food, 11 Sept. 2018, truthaboutpetfood.com/investigating-the-grain-free-link-to-heart-disease-with-blinders-on/
(19) Spitze, A. R., et al. “Taurine concentrations in animal feed ingredients; cooking influences taurine content.” Journal of animal physiology and animal nutrition 87.7‐8 (2003): 251-262.
(20) Kathrani, A., et al. “Whole‐Blood Taurine Concentrations in Cats With Intestinal Disease.” Journal of Veterinary Internal Medicine 31.4 (2017): 1067-1073.
(21) Hofve, Jean. “Grain-Free Dog (and Cat) Food, Taurine, and Heart Disease.” Little Big Cat, 3 Aug. 2018, www.littlebigcat.com/nutrition/grain-free-dog-food-taurine-and-heart-disease/.

Meer lezen? Hier vier uitgebreide artikelen van vier dierenartsen/voedingsdeskundigen voor hond en kat.

Linda Case, DCM in Dogs: Taurine’s Role in the Canine Diet

Jean Hofve, Grain-Free Dog (and Cat) Food, Taurine, and Heart Disease

Jean Dodds, Dodds Responds to FDA Statement on Canine Heart Disease, Taurine Deficiency and Potential Dietary Causes

Karen Becker, Dogs Fed Grain-Free Kibble May Be at Risk for Heart Disease

En deze is ook interessant, hoe word er vanuit de petfood industrie hierover gedacht? Een artikel van Petfood Industry. FDA dog food warning hasty, too focused on ingredients

12 Comments

  1. Esther

    Mooi stuk heb je weer geschreven Meike, mijn complimenten. Wat ik lees zou ook Lam problemen kunnen geven qua taurine tekort en mogelijk DCM. Geldt dit verhaal ook als je KVV voert? omdat vlees van nature taurine bevat en dan onbewerkt is. Sommige KVV’s voegen ook wat rijst toe, of sommige geven soms wat rijst. Wij geven nl. soms ook wat peulvruchten ( erwtjes/boontjes) bij de KVV. Of is dit taurine tekort verhaal alleen van toepassing bij brokken?

    1. Voerwijzer Meike

      Dag Esther, dit geldt alleen voor brokken. In vers vlees zit inderdaad genoeg taurine (tenzij het dus oud is of onjuist bewaard) en het vleesgehalte is ook veel hoger dan in brok. Dus de hond krijgt sowieso meer bouwstoffen voor taurine binnen. Het lijkt me ook geen probleem om af en toe wat peulvruchten te geven, zeker niet naast rauwe vleesvoeding. Ik denk dat het risico er pas echt is als de hond voeding met veel peulvruchten als hoofdvoeding krijgt.

  2. Ma_n0n

    Wat zou je bij kunnen voeren om veilig een eventueel taurinetekort te niet te doen? Als ik bv een brok kies waarin ook lam en peulvruchten verwerkt zijn, kan ik het optreden van een tekort dan voorkomen door iets anders bij te voeren? Bv vis? en hoe vaak moet ik dan zoiets bijvoeren?

    Acana classic prairie poultry bestaat uit kip, kalkoen, ei en haver. Dit zou dan geen taurinetekort moeten veroorzaken zoals ik begrijp uit de genoemde artikelen.

    1. Voerwijzer Meike

      Klopt, maar sommige honden die taurine tekort ontwikkelden kregen brokken waar taurine aan toegevoegd is. Dus dat is niet per definitie de oplossing. Ik ga hier in mijn volgende artikel meer aandacht aan besteden.

  3. M. T.

    Hallo Meike,
    Helaas ontdek ik, door steeds meer te lezen op wetenschappelijke sites dat bijna zowat iedere hondenbrok een chronisch tekort geeft aan honden. Ik denk zelfs dat de ‘rijst-voedende fabrikanten’ een tegenaanval zijn begonnen tegen de ‘aardappel-erwten-linzen-voerende fabrikanten’, omdat ‘graanvrij’ bijna een mode antwoord is geworden. Ik vind zelf ook dat een hond geen koe is, echter met een chronisch darmprobleem bij mijn hond moet ik haast wel.. Hoewel ik nog steeds aan het zoeken ben naar een brok of vlees dat bij haar past. Geen aanbevelingen nodig, daar alles zowat langdurig geprobeerd is (ook ziwipeak, hoewel ik dit toch nog eens wil gaan proberen..in mijn ogen het beste voer). Maar ik wil wel tonen dat er ook in rijst, geen enkel molecuul taurine terug te vinden is. Waarschijnlijk denkt de fabrikant dat een hond toch geen lang leven beschoren is. Het artikel toont de schokkende aantallen van taurine in voeding!
    Agris Mexico toont:
    Abstract
    The taurine content of foods including fruits, vegetables, seeds, nuts, cereals, meat, seafood, and dairy products was examined in this study. The highest concentration of taurine was found in clams and octopus (41.4 micromoles/g and 31.2 micromoles/g), followed by shrimp and fish (12.4 micromoles/g and 9.1 micromoles/g). Beef, pork and lamb meat contain taurine in concentrations ranging 3.5-4.0 micromoles/g. Taurine concentration in chicken leg was 6.6 micromoles/g and in chicken breast was 1.4 micromoles/g. No taurine was found either in hen eggs (yolk or white) or in dairy products or in honey. Taurine was undetectable in fruits and vegetables. From the seeds, cereals and grains examined, rice, corn, oatmeal, rye, wheat, barley, sesame seed, coffee and cacao, contain no taurine. Pumpkin seeds contain 13.5 nmoles/g, black beans 9.2 nmoles/g, horse beans 12.9 nmoles/g, and chick peas 18.7 nmoles/g. No taurine was detected in peanuts. Walnuts, almonds, cashews, hazelnuts and pinenuts contained taurine in concentrations ranging 15-46 nmoles/g. Pistachios contained very low amounts of taurine (4.9 nmoles/g). All analysis were carried out in uncooked samples. The interest of these results is considered in terms of reported evidences on the deleterious consequences of taurine deficiency in animals and humans.

    Shocking!!

    Interessant, niet?

    Mieke

    1. Voerwijzer Meike

      Dag Mieke, bedankt voor het delen van deze samenvatting. Wat ik het meest verrassend vind is dat er taurine gevonden is in plantaardige producten, alhoewel het weinig is, in vlees zit dus meer dan 200× zoveel.

      Het punt met rijst vs peulvruchten en taurine is meer dat rijst meer bouwstoffen bevat om taurine aan te maken dan peulvruchten.

      Waarschijnlijk vind je dit onderzoek ook interessant: “Taurine concentrations in animal feed ingredients; cooking influences taurine content.” Daarin hebben ze de hoeveelheid taurine in heel veel vleesproducten (zowel rauw als gekookt en gebakken) gemeten, ook in vleesmeel.

      Succes met het vinden van geschikte voeding!

  4. corina keereweer

    Goedenavond hierbij een vraag onze een leonberger krijg alleen harde brokken van het merk cavom krijgt zij dan ook te weinig binnen van goede voedings stoffen ze krijgt wel eens een klein stukje vlees van onze kleindochter maar dat is heel klein of zit er wel genoeg in de voeding ik hoop op een antwoord terug mvg corina

  5. Angela

    Ik had een hondje met een zeer ernstige hartafwijking vernauwing vd aorta hij is 5 en half jaar geworden
    Mm arts en in Utrecht begrepen ze niet dat hij al 5 kon zijn met die aandoening
    Ik heb altijd gezegd dat dat grotendeels door zn voeding kwam kvv

    1. Voerwijzer Meike

      Bedankt voor je bericht Angela, misschien heb je zijn leven kunnen verlengen door de bioactieve stoffen in rauwe vleesvoeding, die belangrijk zijn voor de hartfunctie (taurine, carnitine)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *